Top 7 câu hỏi thường gặp về nhập hàng Trung Quốc là những thắc mắc mà độc giả gửi về cho chúng tôi nhiều nhất trong nhiều năm tư vấn kinh doanh online. Điều đáng chú ý là hầu như không ai hỏi “nhập hàng là gì”. Ai cũng đã từng lướt 1688, xem vài video hướng dẫn, và trong đầu đã có sẵn một ý tưởng kinh doanh.
Điều khiến họ chùn bước nằm ở chỗ khác. Chọn nguồn thế nào để không mất tiền oan. Phí thực về tới kho gồm những khoản nào. Lỡ hàng lỗi thì kêu ai. Chúng tôi gom đúng bảy câu hỏi lặp đi lặp lại nhiều nhất, xếp theo ba tiêu chí: tần suất được hỏi, mức ảnh hưởng tới dòng tiền, và khả năng người mới tự kiểm chứng trước khi xuống tiền.
Vì sao dân tech, chạy ads lại hay vấp chuyện nhập hàng?
Đội ngũ chúng tôi làm việc với khá nhiều anh chị xuất thân từ mảng kỹ thuật, chạy quảng cáo, làm website. Nhóm này có một kiểu tư duy rất đặc trưng: thấy việc gì lặp lại là muốn tự động hóa ngay. Đặt hàng thì viết tool. Tính phí thì dựng sheet. Theo dõi đơn thì móc API.
Nhưng nhập hàng Trung Quốc có những khâu không tự động hóa nổi. Đó chính là chỗ vấp.
Khâu dân tech hay bỏ qua nhất là kiểm hàng thủ công. Ngồi bóc từng thùng, đối chiếu màu, đếm phụ kiện, chụp ảnh thực tế. Nghe chán, nhưng đây là bước quyết định bạn có mất tiền hay không. Bỏ bước này, mọi thứ phía sau đều dựa trên niềm tin mù.
Khâu thứ hai là giấy tờ. Dân kỹ thuật thường nghĩ hóa đơn, chứng từ là chuyện của kế toán. Tới lúc khách đòi bảo hành mới ngớ ra: không có chứng từ thì không đối chất được với ai. Chúng tôi từng chứng kiến một shop bị khách khiếu nại mà không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh nguồn hàng, cuối cùng phải đền oan.
Nếu bạn đang ở giai đoạn tìm hiểu chung, bài viết về nhập khẩu chính ngạch hàng Trung Quốc sẽ giúp bạn hình dung rõ hơn về khung pháp lý. Còn nếu đã có chút kinh nghiệm, phần bên dưới đi thẳng vào từng câu hỏi.
Câu 1 — Nên đi qua đơn vị vận chuyển hay tự đặt trên 1688, Taobao?
Đây là câu hỏi đầu tiên gần như ai cũng hỏi. Cũng là câu bị trả lời phiến diện nhất. Nhiều người bảo cứ qua trung gian cho nhàn, số khác lại nói tự đặt mới rẻ. Cả hai đều đúng một nửa.
Tiêu chí chọn nằm ở ba thứ: khối lượng đơn mỗi lô, số lượng SKU, và mức độ bạn chấp nhận được rủi ro tồn kho. Nghe hơi lạ, nhưng rủi ro tồn kho lại là biến quan trọng nhất mà người mới hay quên.
Nếu bạn mới bắt đầu, đơn mỗi lô vài chục món, SKU ít, thì đi qua đơn vị vận chuyển là hợp lý. Họ lo phần mua hộ, gom hàng, thông quan, giao tận kho. Bạn chỉ cần gửi link và chuyển tiền. Ngược lại, dân đã có quy trình vận hành rõ ràng thì nên tự đặt để kiểm soát giá và thời gian.
Tự đặt tiết kiệm được phí trung gian, chuyện đó ai cũng biết. Nhưng bạn tự chịu luôn phần sai màu, sai size, thiếu phụ kiện. Khi hàng về không đúng mô tả, bạn phải tự mở khiếu nại với xưởng. Nếu không đọc được tiếng Trung và không quen hệ thống khiếu nại của sàn, gần như bạn không có ai để đối chất.
Chúng tôi từng chứng kiến một anh làm web tự đặt 200 chiếc quạt mini tích điện. Về tới kho mới phát hiện màu xanh navy đặt thành xanh ngọc. Chênh một tông màu nghe nhỏ, nhưng hợp đồng với khách đã ký theo mã màu cũ, thế là anh phải xả hàng lỗ. Không ai đền cho anh khoản đó.
Kinh nghiệm của chúng tôi: lô đầu tiên cứ đi qua một đơn vị vận chuyển để học quy trình. Xem họ kiểm hàng thế nào, đóng gói ra sao, xử lý khiếu nại mất bao lâu. Khi đã nắm được các mốc thời gian và hiểu rõ rủi ro, lúc đó tự đặt vẫn chưa muộn. Chọn đối tác thì nên tham khảo trước, đừng chọn theo giá rẻ nhất.
Câu 2 — Chi phí thực về đích gồm những khoản nào?
Giá trên 1688 chỉ là giá hàng. Số tiền bạn thực trả khi hàng về kho Việt Nam luôn cao hơn, và phần chênh đó là nơi phát sinh tranh cãi. Chúng tôi gọi đây là chi phí thực về đích, tức tổng tiền bạn bỏ ra để hàng nằm trong tay, sẵn sàng bán.
Trước khi chốt bất kỳ đơn nào, bạn cần hỏi rõ các khoản mục sau. Hỏi bằng văn bản, đừng hỏi miệng qua điện thoại.
- Giá hàng trên sàn, con số nhìn thấy được.
- Phí ship nội địa Trung Quốc từ xưởng về kho gom.
- Phí cân nặng hoặc thể tích khi qua biên.
- Thuế và phí thông quan.
- Phí kiểm hàng nếu bạn yêu cầu đếm và đối chiếu.
- Phí lưu kho nếu hàng về chậm mà bạn chưa nhận.
- Phí giao nội địa Việt Nam tới kho của bạn.
Ba kiểu đơn dưới đây có mức độ đội giá rất khác nhau. Chúng tôi đúc kết từ nhiều lần làm việc với các đơn vị vận chuyển, nhưng lưu ý một điều: mọi con số cụ thể phải lấy từ báo giá của đơn vị tại thời điểm bạn hỏi. Số cũ không dùng được vì phí thay đổi theo mùa và theo tuyến.
Hàng nhẹ mà giá trị cao, ví dụ phụ kiện điện thoại hay đồ trang sức, thường bị đội giá ở khoản thuế và phí bảo hiểm. Hàng nhẹ nên phí cân ít, nhưng giá trị khai báo cao kéo thuế lên. Nhiều nơi còn tính bảo hiểm theo giá trị hàng.
Hàng nặng mà giá trị thấp, kiểu đồ gia dụng hay dụng cụ, thì phí cân nặng chiếm phần lớn hóa đơn. Chênh vài kg mỗi thùng là chênh kha khá tiền.
Còn hàng cồng kềnh như nội thất hay máy móc lớn thì bị tính theo thể tích quy đổi, không phải cân nặng thật. Thùng càng rỗng càng bị tính cao. Một chiếc máy giặt mini nặng chưa tới 10kg nhưng đóng thùng xốp cồng kềnh có thể chiếm gấp ba lần thể tích thật. Phí thể tích lúc đó cao hơn phí cân rất nhiều, và người mới hay sốc vì khoản này. Bạn có thể xem thêm bài về nguồn hàng máy giặt mini nội địa Trung Quốc để thấy ví dụ cụ thể về kiểu hàng cồng kềnh.
Cách xử lý của chúng tôi khá đơn giản. Yêu cầu đơn vị báo giá theo cả hai cách tính, theo cân và theo thể tích quy đổi, rồi lấy con số cao hơn làm dự phòng. Chênh lệch giữa hai cách tính chính là khoản bạn cần chuẩn bị thêm. Đừng bao giờ lập ngân sách theo con số đẹp nhất.
Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về quy trình nhập hàng chính ngạch, bài viết nhập khẩu chính ngạch hàng Trung Quốc sẽ cung cấp thêm thông tin hữu ích.
Câu 3 — Chọn xưởng theo tiêu chí nào khi chưa từng giao dịch?
Đây là câu hỏi khó nhất, vì bạn phải đánh giá một người bạn chưa từng gặp, ở một quốc gia khác, qua một trang web. Không có cách nào chắc chắn 100%. Nhưng có vài tiêu chí giúp bạn loại bớt rủi ro.
Bốn thứ đáng nhìn trên trang shop: tuổi shop (số năm hoạt động), số đơn mỗi tháng, tỷ lệ hoàn hàng, và có hỗ trợ đổi trả hay không. Tuổi shop và số đơn nằm ngay trên trang cá nhân của người bán. Tỷ lệ hoàn hàng thì ít shop công khai, nên bạn phải hỏi trực tiếp qua chat.
Cách kiểm chứng hiệu quả nhất mà chúng tôi vẫn làm: đặt mẫu nhỏ từ hai tới ba xưởng cùng lúc. Cùng một sản phẩm, cùng một khoảng giá. Khi hàng về, chụp ảnh thực tế đặt cạnh ảnh listing để so. Xưởng nào giao đúng mô tả nhất, đóng gói cẩn thận nhất thì đó là xưởng bạn giữ lại cho đơn lớn.
Shop lớn có lịch sử giao dịch dày, ít khi ôm tiền rồi biến mất. Nhưng giá thường cao hơn và họ không mặn mà với đơn lẻ. Bạn đặt 20 món, họ trả lời chậm, đóng hàng chậm, vì bạn không phải khách ruột của họ.
Shop nhỏ thì ngược lại. Giá tốt, nhận đơn lẻ, chăm sóc nhiệt tình. Đổi lại là rủi ro biến động. Hôm nay còn bán, tháng sau có thể ngừng. Hoặc tệ hơn, họ lấy hàng từ một nguồn khác mà chất lượng không đồng đều giữa các lô.
Kinh nghiệm chúng tôi đúc kết: đừng bao giờ dồn toàn bộ đơn hàng chủ lực vào một xưởng duy nhất, dù xưởng đó tốt tới đâu. Luôn giữ ít nhất một xưởng dự phòng đã từng đặt mẫu. Xưởng dự phòng không cần đặt thường xuyên, chỉ cần mỗi vài tháng làm một đơn nhỏ để giữ quan hệ. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về cách chọn đơn vị nhập hàng, đừng bỏ qua bài kinh nghiệm chọn đơn vị nhập hàng Trung Quốc.
Câu 4 — Thời gian về hàng bao lâu và có cách rút ngắn không?
Bao lâu thì hàng về là câu được hỏi nhiều thứ hai, và cũng là câu dễ bị trả lời sai nhất. Lý do đơn giản: thời gian về hàng không phải một con số, mà là tổng của bốn chặng khác nhau.
Chặng thứ nhất là thời gian xưởng đóng hàng. Hàng có sẵn trong kho xưởng thì nhanh, hàng phải sản xuất theo đơn thì lâu hơn nhiều. Chặng thứ hai là thời gian gom về kho trung chuyển ở Trung Quốc. Đây là chặng hay bị kẹt nhất, vì nhiều đơn nhỏ từ nhiều xưởng phải chờ gom đủ mới đi.
Chặng thứ ba là qua biên. Thời gian này phụ thuộc tuyến và loại hàng. Hàng cần thông quan chính ngạch sẽ lâu hơn hàng tiểu ngạch. Chặng cuối là giao nội địa Việt Nam tới kho bạn, thường nhanh, chỉ một tới vài ngày.
Vì sao phải tách bốn chặng? Vì khi đơn vị vận chuyển nói hàng về trong 5 ngày, bạn cần biết 5 ngày đó tính từ mốc nào. Tính từ lúc hàng đã nằm trong kho trung chuyển, hay tính từ lúc xưởng đóng hàng xong? Hai mốc này chênh nhau cả tuần.
Nếu bạn bán hàng theo mùa hoặc theo trend, bạn cần mốc thời gian chắc chắn. Cần hàng kịp trước cao điểm, không thể chờ mười ngày rồi về trễ. Trường hợp này nên chọn đơn vị có tuyến chuyên và chấp nhận phí cao hơn để đổi lấy độ đúng hẹn.
Còn hàng cơ bản, bán quanh năm, bán chậm mà chắc thì chấp nhận chờ lâu để giảm phí. Đi tuyến tiết kiệm, không cần gấp. Tiền tiết kiệm được bù vào biên lợi nhuận.
Câu ba ngày về mà nhiều nơi quảng cáo thường chỉ đúng với hàng đã có sẵn tại kho trung chuyển Việt Nam. Tức là hàng đã nằm sẵn ở đây chờ bán, không phải hàng bạn đặt xưởng rồi mới sản xuất. Hiểu đúng chỗ này để không thất vọng khi hàng về muộn. Nếu bạn muốn xem cách anh em khác tổ chức tuyến mua hàng từ Quảng Châu về bán, bài hướng dẫn nhập hàng Quảng Châu về bán mô tả khá chi tiết các mốc thời gian thực tế.
Câu 5 — Rủi ro nào hay bị bỏ qua khi nhập hàng Trung Quốc?
Có ba loại rủi ro ai cũng biết: sai mã hàng, thiếu phụ kiện, hàng lỗi tỷ lệ cao ở lô đầu. Nhưng dân tech còn một loại rủi ro ẩn mà ít người nhắc tới: hàng điện tử không đúng chuẩn nguồn.
Nói dễ hiểu là thế này. Cùng một mẫu tai nghe, cùng một ngoại hình, nhưng có loại dùng cho thị trường nội địa Trung Quốc với điện áp và phích cắm khác, có loại xuất khẩu dùng chuẩn quốc tế. Nếu bạn nhập nhầm bản nội địa, khách Việt mua về cắm không vừa ổ, hoặc dùng vài tuần là hỏng.
Rủi ro thứ hai cũng thuộc nhóm ẩn: không có chứng từ để xử lý bảo hành về sau. Hàng điện tử cần bảo hành. Khách mua về, ba tháng sau hỏng, họ tìm bạn. Nếu bạn không có giấy tờ chứng minh nguồn hàng, bạn không thể đối chất với xưởng, cũng không thể chứng minh với khách rằng hàng chính hãng.
Đây là chỗ nhiều người hiểu nhầm nghiêm trọng. Đơn vị vận chuyển chỉ chịu trách nhiệm vận chuyển. Họ chịu nếu hàng mất, hàng vỡ do đóng gói kém, hàng giao sai địa chỉ. Họ không chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm bên trong.
Bạn nhận hàng, mở ra thấy linh kiện lởm hơn mô tả, đó là chuyện giữa bạn và xưởng. Đơn vị vận chuyển không có nghĩa vụ đền. Nhiều người mới không phân biệt được hai loại trách nhiệm này, tới lúc có chuyện mới tranh cãi mất thời gian.
Cách phòng của chúng tôi: trước khi ký hợp đồng với đơn vị vận chuyển, ghi rõ ba điều bằng văn bản. Một là họ kiểm hàng tới mức nào. Hai là hàng hư hỏng do vận chuyển thì đền theo tỷ lệ nào. Ba là khiếu nại về chất lượng sản phẩm thì họ hỗ trợ tới đâu. Cái nào chỉ nói miệng thì coi như không có.
Câu 6 — Xử lý đơn đầu tiên: quy trình tối thiểu để không mất tiền oan
Đơn đầu tiên là đơn quan trọng nhất, vì nó dạy bạn toàn bộ quy trình với chi phí thấp nhất. Chúng tôi rút ra quy trình năm bước, đơn giản nhưng đủ để không mất tiền oan.
Bước một là chốt mẫu. Chọn một sản phẩm, xác định rõ mã hàng, màu, size, số lượng. Bước hai là xác nhận mẫu thực tế. Sở hữu một mẫu trong tay trước khi đặt lô, dù phải trả phí mua lẻ. Bước ba là đặt đơn nhỏ, chỉ vài món hoặc vài chục món tùy sản phẩm. Bước bốn là kiểm hàng khi về, đối chiếu từng món với mẫu. Bước năm mới là chốt đơn lớn nếu mọi thứ khớp.
Phần công nghệ hỗ trợ không cần phức tạp. Bạn chỉ cần một bảng theo dõi đơn với các cột: mã SKU, ngày đặt, số lượng, ảnh mẫu, ảnh thực tế, tình trạng. Thay vì ghi chú rời rạc trong điện thoại, một bảng tập trung giúp bạn tra cứu khi có tranh chấp.
Nói thêm về SKU cho bạn nào chưa quen. SKU là mã hàng riêng của bạn đặt cho từng món, để phân biệt phiên bản này với phiên bản khác. Ví dụ TAINGHE-DEN-BT cho tai nghe màu đen có bluetooth. Có mã SKU, bạn sẽ không bao giờ giao nhầm hàng cho khách.
Ảnh đối chiếu cũng quan trọng không kém. Mỗi lô hàng, bạn nên chụp ảnh sản phẩm thực tế khi mở thùng. Khi khách phàn nàn hàng không giống mô tả, bạn có căn cứ để kiểm tra lại và biết lỗi nằm ở khâu nào. Với đơn hàng cần đóng gói lại và dán mã, bạn có thể tham khảo bài hướng dẫn nhập hàng và vận hành online để chuẩn hóa quy trình từ khâu nhập tới khâu giao.
Câu 7 — Khi nào nên dừng nhập và chuyển nguồn khác?
Đây là câu khó trả lời nhất vì nó đụng tới cảm xúc. Bạn đã làm việc với một xưởng lâu, quen cách nói chuyện, ngại đổi. Nhưng có ba dấu hiệu rõ ràng cho thấy đã tới lúc phải tìm nguồn mới.
Dấu hiệu thứ nhất là tỷ lệ lỗi tăng dần. Lô trước lỗi một hai món, lô này lỗi năm món, lô sau lỗi mười món. Đây là xu hướng xấu, không phải ngẫu nhiên. Dấu hiệu thứ hai là giá tăng không báo trước. Đang bán giá cũ, tự nhiên lô mới báo cao hơn mà không giải thích. Dấu hiệu thứ ba là thời gian giao biến động liên tục, lô nhanh lô chậm thất thường không có lý do rõ ràng.
Khi thấy một trong ba dấu hiệu, đừng đổi ngay. Hãy tính chi phí đổi nguồn trước. Chi phí đó gồm thời gian tìm xưởng mới, thời gian đặt mẫu và kiểm chứng, và uy tín bị ảnh hưởng nếu hàng mới không đạt. So con số này với chi phí tiếp tục chịu lỗi từ xưởng cũ.
Bài học xương máu của chúng tôi: đổi nguồn giữa mùa bán cao điểm thường gây đứt hàng. Bạn đổi xưởng ngay lúc đơn đang nhiều, xưởng mới chưa quen quy trình đóng gói, hàng về trễ, khách hủy đơn. Phương án an toàn hơn là chuẩn bị xưởng dự phòng từ trước, chạy song song vài đơn nhỏ, rồi mới chuyển dần. Nếu bạn đang cân nhắc mở rộng sang nhóm hàng khác, bài viết về nên nhập hàng Trung Quốc nào để kinh doanh có thêm góc nhìn về chọn ngành hàng.
Cách tự kiểm chứng trước khi xuống tiền với bất kỳ đơn vị nào
Phần này chúng tôi viết riêng vì nó áp dụng cho mọi đơn vị, không riêng ai. Bạn không cần tin lời chúng tôi, chỉ cần biết cách tự kiểm chứng.
Trước khi chuyển khoản cho bất kỳ đơn vị vận chuyển nào, hỏi rõ ba câu. Giá tính theo cân hay theo thể tích quy đổi, và lấy con số nào khi hai cách tính khác nhau? Chính sách đền hàng lỗi cụ thể thế nào, đền theo giá trị hàng hay theo phí vận chuyển? Khi có khiếu nại, thời gian xử lý cam kết là bao lâu?
Cách đọc review cũng cần kỹ năng. Review chỉ khen chung như dịch vụ tốt, ship nhanh thì bỏ qua. Tìm review có mô tả tình huống cụ thể: hàng về trễ bao nhiêu ngày, khiếu nại được xử lý thế nào, phí có đúng như báo giá không. Review mô tả được tình huống thật mới đáng tin.
Nguyên tắc cuối cùng: cái gì chưa có chứng từ hoặc báo giá bằng văn bản thì cần kiểm chứng lại. Báo giá qua tin nhắn thoại, hứa miệng về chính sách đền, cam kết không có trong hợp đồng, tất cả đều nên xác nhận lại bằng văn bản trước khi xuống tiền. Bạn có thể tham khảo thêm danh sách công ty vận chuyển hàng Trung Quốc uy tín để so sánh chính sách giữa các bên, và tìm hiểu cách tìm nguồn hàng sỉ để có thêm lựa chọn trước khi chốt.
Câu hỏi thường gặp về nhập hàng Trung Quốc cho người mới
Nhập hàng Trung Quốc lần đầu nên bắt đầu với đơn bao nhiêu?
Chúng tôi khuyên đơn đầu tiên chỉ nên vài món, đủ để bạn trải nghiệm toàn bộ quy trình từ đặt tới nhận. Số tiền bỏ ra nên là con số bạn chấp nhận mất mà không ảnh hưởng tới sinh hoạt. Mục tiêu của đơn đầu không phải lãi, mà là học quy trình và phát hiện điểm vấp.
Có nên tự đặt trên 1688 hay qua trung gian?
Người mới, đơn nhỏ, ít SKU thì đi qua đơn vị vận chuyển cho an toàn. Người đã có quy trình, đơn lớn và biết khiếu nại thì tự đặt để kiểm soát giá. Không có câu trả lời đúng cho mọi người, chỉ có câu trả lời đúng với giai đoạn của bạn.
Làm sao biết xưởng có uy tín khi chưa từng giao dịch?
Xem tuổi shop, số đơn mỗi tháng, và hỏi trực tiếp về tỷ lệ hoàn hàng. Cách chắc ăn nhất là đặt mẫu từ hai tới ba xưởng cùng lúc, so ảnh thực tế với ảnh listing rồi chọn xưởng khớp nhất. Đừng dồn hết đơn chủ lực vào một xưởng.
Thời gian về hàng thực tế thường bao lâu?
Phải hỏi rõ mốc tính. Thời gian gồm bốn chặng: xưởng đóng hàng, gom kho Trung Quốc, qua biên, giao nội địa Việt Nam. Con số ba ngày về thường chỉ đúng với hàng có sẵn tại kho trung chuyển, không áp dụng cho hàng đặt xưởng sản xuất.
Khi hàng lỗi thì khiếu nại với ai?
Khiếu nại chất lượng sản phẩm là giữa bạn và xưởng, đơn vị vận chuyển không chịu phần này. Nếu lỗi do vận chuyển gây ra như mất hàng, vỡ hàng, thì khiếu nại với đơn vị vận chuyển. Phân định rõ hai loại ngay từ lúc ký hợp đồng để khỏi tranh cãi về sau.
Điều chúng tôi muốn bạn nhớ nhất sau bài này
Nếu phải chọn một điều đáng nhớ nhất sau nhiều năm làm nghề, chúng tôi chọn điều này: đừng bao giờ xuống tiền cho một đơn hàng mà bạn chưa kiểm chứng được nguồn
